Hilmi Yavuz: Rusya’nın son büyük romancısı Soljenitsin

189

Türkiye’nin önde gelen şairlerinden Hilmi Yavuz, Rusya’da 2015 Edebiyat yılı etkinlikleri çerçevesinde gerçekleştirilen söyleşide Rus okurlarıyla bir araya geldi. Son dönem Rus edebiyatında artık ünlü romancıların görülmediğini ve son büyük Rus romancının Aleksandr Soljenitsin olduğunu söyledi.

Türk-Rus Kültür Vakfı, St. Petersburg Kültür Merkezi ve St. Petersburg Devlet Üniversitesi Şarkiyat Fakültesi tarafından organize edilen söyleşiye, şairin Rus okurları, Şarkiyat öğrencileri ve çok sayıda Rus akademisyen katıldı.

St. Petersburg Devlet Üniversitesi Türk Filolojisi Bölüm Başkanı Nikolay Telitsin modaratörlüğünde gerçekleştirilen söyleşide, Şair Ercan Yılmaz ve Şair Aydın Afacan, Hilmi Yavuz’un Türk şiirindeki yerini anlattı.

resim tanımı girin

Bir katılımcının, ‘Türklerin şiiri sevmesi duygusallıklarından mı kaynaklanıyor?’ şeklindeki sorusuna ünlü yazar, “Biz duygularımızı, düşüncülerimizi, her şeyimizi şiirle anlatmışız. Dolayısıyla duygusallığımızla değil, şiirin bizim medeniyetimizin dili olmasıdır. Tabii, şiir gerileyip roman ön plana çıkıyorsa bu medeniyetin gerilemesi demektir. Türkiye’de roman ön plana çıkıyor. Romanın ön plana çıkması demek, batı medeniyetinin ürünü olarak romanın, bizim aidiyet ilişkimizle bağlı olduğumuz medeniyetin ürünü olan şiirin önüne geçmesi demektir. Şiir geriliyor, roman şimdi dolaşım da, neden? Dolayısıyla nedenlerin üzerinde durmamız lazım. Neden roman ön plana çıktı? Türkiye’de veya başka ülkelerde de. Belki, aynı şeyi Rusya için de söylemek mümkün, bilemiyorum ama. Mesela Rus edebiyatında da artık büyük romancılar yok. Bana sorarsanız Aleksandr Soljenitsin’le birlikte büyük Rus romancıları geleneği bitmiştir. Son büyük Rus roman yazarı Aleksandr Soljenitsin.” şeklinde görüşlerini paylaştı.

Programın sonunda ünlü şair, Şiir poetikasını okurlarıyla paylaştı. Katılımcılar, Hilmi Yavuz’un kendi sesinden şiirlerini dinleme fırsatı buldu.

resim tanımı girin

Hilmi Yavuz, geleneği ile birçok şair yetiştirdi

Söyleşide konuşan şair Ercan Yılmaz, Hilmi Yavuz’u yol açıcı bir şair olarak tanımladı. Yavuz’un kendisinden sonra çizgisini devam ettirecek şairler yetiştirdiğini kaydeden Yılmaz, “.O, Türk şairlerini ve şiirini en çok etkileyen edebiyatçılar arasında.” ifadelerini kullandı.

Şair Aydın Afacan ise konuşmasında, “Büyük şairler bir anlamda kişisel mitologiyalarını oluşturmuşlardır. Hiç sakınmadan, hiç duraksamadan Türk şiiri içinde ve bildiği dünya şairleri içinde “Büyük Şair” konumunu hak etmiş, en azından Türkiye’de, az sayıda şairden biridir. Türk edebiyatının bir anlamda uykusunu kaçıran şairlerden biridir. Onun, getirdiği eleştirel bakış, birçok insanı, birçok edebiyatçıyı deyim yerindeyse “kıskandıracak derecede” kendisine bol sayıda düşman kazandırmıştır. Bizim değiştirdiğimiz: Sadece şiirleriyle değil, edebiyat eleştirmeni kimliğiyle Türk edebiyatının uykusunu kaçıran bir şairdir. Çünkü eleştiriden sakınmayan, yer yer sivri dili ve müthiş bir ironiyle eleştirilerini temellendirmeyi çok iyi biliyor.” dedi.

Hilmi Yavuz şiirleri St. Petersburg’da 50 yıldır okutuluyor

Söyleşinin ardından Cihan Haber Ajansı’nın sorularını yanıtlayan St. Petersburg Devlet Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Bölüm Başkanı Nikolay Telitsin, “Bugün öğrencilerimizle birlikte Türkiye’nin en ünlü edebiyatçılarından birini ağırladık. Bizim öğrencilerimiz ve öğretim görevlilerimizle bir araya gelme teklifini kabul ettiği için kendisine teşekkür etmek istiyorum. Fakültemiz, son dönem Türk edebiyatını yakından takip ediyor. Zaten fakültemizde de, Türk edebiyatı dersleri vermekteyiz. Bir yazar ve Şair olarak Hilmi yavuz, sadece bu alandaki uzmanlara değil, Türk Dili ve Edebiyatını yeni öğrenmeye başlayanlara da yeni düşünceler, yeni ufuklar sunuyor. Biz ve öğrencilerimiz Hilmi Yavu’zla belki ilk kez tanıştı ama onun şiirleri St. Petersburg’da 50 yıldır okutuluyor. Onun gibi biriyle bir araya gelmek bizim için çok heyecan vericiydi.” şeklinde konuştu.

Rusya'nın ünlü Türkologlarından Apollinariya Avrutina, Rusya’da bu yıl edebiyat yılı olduğu için söyleşilerin daha çok gündemde olduğunu söyledi. Avrutina, “St. Petersburg Rus-Türk Kültür Merkezi öncülüğünde yapılan bu tip faaliyetler birbirimizi tanımaya önemli bir katkı sağlıyor. Rusya ve Türkiye arasında sürekli gelişen ilişikleri göz önüne alırsak bu tür ortak edebiyat söyleşilerin sayısını artırmamız gerekiyor. Çünkü bu programlar iki ülke arasındaki gelişmelere büyük katkı sağlıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

resim tanımı girin

Türkiye’nin sadece kalbini değil, zihnini de görebiliyoruz

St. Petersburg Devlet Üniversitesi Şarkiyat Fakültesinde öğretim görevlisi olan Aliya Süleymanova söyleşiyle ilgili olarak, “Rus Türk Kültür Merkezine teşekkür ediyorum. Bu tür ziyaretler bizim için çok önemliydi. Bu tür ziyaretlerde biz Türkiye’nin sadece kalbini değil zihnini de görebiliyoruz. Bence bu bizim için çok önemli ve değerliydi.” ifadelerini kullandı. Söyleşiyi izleyen Rus öğrencilerden Kseniya Mayakova, “Ben Türk edebiyatını çok seviyorum, bu program bizim için çok etkileyiciydi. Ünlü bir şairin şiirlerini kendi sesinden duymak tarifsiz bir mutluluktu.” dedi.

Yavuz: Buralarda arkadaşların Feragat-ı Nefisle çalıştıklarına tanık oldum

Programın ardından Cihan’a özel açıklamalarda bulunan ünlü şair Hilmi Yavuz, söyleşinin gerçekleşmesinde Türk-Rus Kültür Vakfı ve St. Petersburg Rus-Türk Kültür Merkezinin büyük başarı gösterdiğine inandığını söyledi. Ünlü yazar, “Bunu sadece beni davet etmiş olmaları bağlamında söylemiyorum. İstanbul’daki ve St. Petersburg’daki etkinlikleri onların gerçekten iki ülke arasındaki kültürel ve entelektüel ilişkileri çok layıkıyla ve üst seviyede ele aldıklarını ve burada da fevkalade üstün başarılar gösterdikleri kanısındayım. Benim St. Petersburg’a ikinci gelişim ve her gelişimde de arkadaşların nasıl bir “feragat-ı nefisle” çalıştıklarına tanık oldum. Ve bu tablodan çok memnun oldum.” ifadelerini kullandı.

Program, ünlü şairin katılımcılar için kitaplarını imzalamasının ardından sona erdi.