Rusya, nükleer santral için 7 milyar dolarlık 'orman' parası ödeyecek

3

Mersin Akkuyu'da Türkiye'nin ilk nükleer santralini kuracak olan Ruslar, orman parası ödeyecek. Santralin kurulacağı alanın bir bölümünün ormanlık arazi olması sebebiyle Rusya, Orman Genel Müdürlüğü'ne toplam 1 milyar dolarlık ağaçlandırma ve erozyon bedeli ödeyecek. Ayrıca her yıl 100 milyon dolar, Rus şirketin cebinden arazi izin bedeli olarak çıkacak. Santralin 60 yıl işletmede kalacağı dikkate alındığında nükleer santral için ödenecek orman parası 7 milyar doları bulacak.

Türkiye'nin 50 yıllık nükleer santral kurma özlemi, Rusların Mersin Akkuyu'da yapacağı ilk santralle son bulacak. Ruslar, santrali kurmanın yanında Orman İdaresi'ne de ciddi bir kaynak aktaracak. Sebebi ise nükleer santralin yapılacağı arazinin bir bölümünün ormanlık alan olması. Mevzuat gereği Türkiye'de kurulacak ve nükleer santrali işletecek Rus şirket ormanlara 60 yılda 1 milyar doları peşin olmak üzere toplam 7 milyar dolar ödeyecek.

Mersin Akkuyu'da nükleer santralin Rusya tarafından inşa edilmesi için hazırlanan milletlerarası  anlaşmanın imzaları, Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev'in 11-12 Mayıs tarihlerinde yaptığı Ankara ziyaretinde atılmıştı.  Anlaşma TBMM gündemine gelmeyi beklerken Orman Genel Müdürlüğü harekete geçti. Enerji Bakanlığı'na resmi yazı gönderen kurum, Akkuyu'da nükleer santralin inşa edileceği alanın orman arazisi olduğunu belirterek, yasal yükümlülükleri hatırlattı. Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmelik uyarınca orman arazilerinde yapılacak tesisler için Orman Genel Müdürlüğü'ne belli oranlarda bedel ödenmesi gerekiyor.

Ödenecek bedel, projenin toplam yatırım maliyeti üzerinden hesaplanıyor. İlgili yasaya göre nükleer santrali inşa edecek şirket Orman Genel Müdürlüğü'ne orman arazisine denk gelen toplam proje bedelinden bir defaya mahsus yüzde 3 oranında ağaçlandırma, yüzde 2 oranında erozyon bedeli ödeyecek. Bedel, projenin başlangıç aşamasında peşin olarak mahsup edilecek. Nükleer santralin inşaatının 20 milyar doları bulacağı tahmin edilirken nükleer santrali inşa edecek şirketin peşin ödeyeceği bedel 1 milyar doları bulacak. Kanuna göre Türkiye'de kurulacak Rus şirket ayrıca Orman Genel Müdürlüğü'ne her yıl proje bedelinin binde 5'ini 'arazi izin bedeli' olarak ödeyecek. Bu tutar da yıllık 100 milyon dolara denk geliyor. Nükleer santralin işletme süresi 60 yıl olarak dikkate alınırsa Rusya, işletim sürecinde ormanlara toplam 7 milyar dolar civarı bir rakam ödeyecek.

Rusya ile müzakereler kapsamında gündeme gelen konu için taraflar anlaşma müzakereleri sürecinde özel bir oturum düzenledi. Enerji Bakanlığı yetkilileri, yüksek bir maliyet getiren düzenlemeyle ilgili Rus tarafına bilgi verdiklerini belirterek, yatırım maliyetleri hesaplanmasında orman bedellerinin de esas alınmasını istedi. Müzakereler sonunda orman bedelinin Rusya'nın Türkiye'de kuracağı nükleer şirket tarafından ödenmesi konusunda anlaşmaya varılarak sözleşmeye eklendi.

Tercüme tamam, anlaşma metni 1 Temmuz'a kadar Köşk'e gönderilecek

Türkiye-Rusya arasında imzalanan ve kısa bir süre içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) gelecek nükleer santral anlaşma metninin tercümesi tamamlandı.  12 Mayıs'ta anlaşmanın imzalanmasının ardından Enerji Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı'nın hukukçulardan oluşan ekipi metnin Türkçeye tercümesini iki haftada tamamladı. Tercümesi tamamlanan metnin onay için önümüzdeki hafta TBMM gündemine gelmesi bekleniyor. 30'a yakın kanun tasarısını gündeminde tutan TBMM'nin nükleer anlaşmaya öncelik vererek 1 Temmuz öncesi anlaşmayı görüşerek son onay mekanizması olan Cumhurbaşkanlığı'na göndermesi bekleniyor.

İlk nükleer santral 20 milyar dolara mal olacak

Mersin-Akkuyu'da inşa edilecek nükleer santral, 4 ünite ve 4 bin 800 megavat kurulu kapasiteden oluşacak. Yaklaşık 20 milyar dolara mal olacak

santralin tüm finansmanını  Rusya karşılayacak, kamu santrale ortak olamayacak. Nükleer santral inşası için Türkiye'de yüzde 100 sermayeli bir Rus şirketi kurulacak. Rusya, kurulacak şirketin yüzde 49'a kadar

hisselerini 3. bir şirkete devredebilecek. Bu devirde Türkiye söz sahibi olacak. Santralde üretilen elektriğin birim fiyatı 12,35 cent olacak.

2020'de tamamlanması planlanan santral, en geç Cumhuriyet'in 100. kuruluş yıldönümü olan 2023'te faaliyette olacak.

İsmail Altunsoy, Ankara, Zaman