Rusya ekonomisinin 3 temel sorunu

201

Ukrayna krizi, yaptırımlar ve petrol fiyatlarının sert düşmesi nedeni ile zor günler yaşayan Rusya ekonomisinin 3 temel sorunu bulunuyor. The Moscow Times’da yer alan makaleye göre, petrol, doğalgaz ve metal fiyatlarında yaşanan sert düşüş, jeopolitik tansiyonun yükselmesi ve yeterli iş gücünün olmaması Rusya ekonomisinin temel sorunları arasında yer alıyor.

Farklı tahminlere göre Rusya ekonomisi 2015 sonunda yüzde 3-5 arasında küçülecek. Rusya Federal İstatistik Servisi ilk çeyrek için yüzde 1,9 küçülme rakamı açıkladı. Batı ile ilişkilerde Soğuk Savaş sonrası dönemin en kötü dönemlerinden birini yaşayan Rusya’da jeopolitik sorunlar ekonomiyi doğrudan etkiliyor.

Rusya’nın en temel sorunu petrol, doğalgaz ve metal hammadde ürünlerinin fiyatlarının düşmesi. 2015’in ilk çeyreğinde ihracatın yüzde 65’ini enerji oluşturuyor. Metal ve metal ürünleri ihracatı da ek yüzde 10. Petrol varil fiyatları Haziran 2014’de 115 dolardan Ocak 2015’e 55 dolara indi. Yeniden 65 dolar seviyesine çıkması olumlu bir sinyal olarak görülüyor. 2013’de petrol varil fiyatları ortalama 100 dolar iken ekonomik büyüme sadece yüzde 1,3 olarak gerçekleşti.

İkinci sorun ise jeopolitik problemlerin artması. Ukrayna krizi nedeni ile Batılı ülkelerin uyguladığı yaptırımlar Rusya ekonomisini olumsuz etkiliyor. Jeopolitik tansiyonun yüksek olması, siyasi belirsizlikleri artırırken, yabancı sermaye girişini de sınırlandırıyor. İleri teknoloji ürünlerinin ithalatının engellenmesi yerli yatırımları da etkiliyor. Rusya bankalarının uzun vadeli yurt dışı kredi alımının engellenmesi 142,5 milyar dolar borç ödemesinde mali yapıyı zor durumda bıraktı.

Rusya’nın 360 milyar dolar civarında olan rezervleri mali yapının korunmasına katkı sağlıyor. İleri teknoloji ithalatının yaptırımlara takılması ithal ikame ekonomik modelinin gelişimi ve ekonominin farklı sektörlerle çeşitlenmesini engelliyor. ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’nin Soçi ziyareti Rusya ile ilişkilerde tansiyonun düşürülmesinde bir adım olarak görülse de yaptırımların 2015’de kalkması beklenmiyor.

Rusya ekonomisinin üçüncü sorunu ise çalışan nüfus sayısının giderek azalması. Rusya’da doğum oranları 1987’de 2,2 iken bu rakam 1999’da 1,17’ye kadar gerilemişti. Hükümet verilerine göre önümüzdeki birkaç yıl içinde çalışan nüfus sayısı 1 milyon kadar azalacak, emeklilik sistemi ise çalışan nüfusun azalması nedeni ile olumsuz etkilenecek. Bu yapının düzeltilebilmesi için göçmen yasasının kolaylaştırılması, halk sağlığının iyileştirilmesi, emeklilik yaşının erkekler için 60, kadınlar için de 55’e çıkarılması gibi radikal adımların atılması gerekiyor. Ancak hükümet henüz bu yönde adımlar atılması konusunda isteksiz.