Napoleon’un ordusu Ruslara değil, ishale yenilmiş

8

1812 yılında Moskova’yı istila eden dönemin Fransa İmparatoru Napoleon Bonapart’a bağlı silahlı birliklerinin yenilmesinde ishal önemli rol oynamış. O tarihte Rusya’yı istila ederek Moskova’yı da alan Napolyon daha sonra Rus komutan Mihail Kutuzov’un askeri taktiği ve dondurucu kış şartları yüzünden askerleriyle ülkeden kaçmıştı.

Rus tarihçilere göre, Napoleon’un ordusunda başlayan toplu ishal Fransızların savaşta yenilmesini hızlandırmış. Savaşa ait tarihi belgelere atıfta bulunan Rusya Burdenko Askeri Hastane Araştırma Merkezi ve Müzesi yetkilileri savaştan bir ay önce Napoleon askerleri arasında ishal vakalarının patlak verdiğini belirtiyor.

Moskovski Komsomolets gazetesine olayı anlatan tarihçiler, "Fransız askeri tıp birlikleri, hızlı hareket eden silahlı kuvvetlere yetişemiyordu. Zamanında gıda tüketmemek ve dinlenme için normal koşulların olmaması askerleri yıprattı. Bu da tabii ki orduda kitlesel hastalıklara yol açtı" dedi.

Tarihçilere göre, Fransız askerler arasında ishal hastalığının giderek daha da yaygınlaşması ordu komutanlığını endişelendirmiş. 9. Tabur Komutanı General Merl 3 Ağustos 1812 ishal yüzünden çoğu askerin çatışmaya katılmadığını rapor etmiş.

İshal 6. Bavarya Birliği'nin 14 bin askerini iki haftada mahfetmiş. Rus ordusuyla çatışmalar artarken, Fransız seyyar askeri hastanelerinin beklemedikleri toplu ishal karşısında güçsüz duruma düştüğü ifade edildi. Ekim ayında Fransızlar Rusya'dan geri çekilirken, ishal dahil başka bulaşıcı hastalıklar kapan binlerce askerini savaş meydanının ortasında bırakarak kaçmak zorunda kalmış.

Fuad Seferov, Moskova, Cihan