KGB, bir ajanını, 23 Batılı ajanla değiştirmiş

8
Rusya adına ABD'de casusluk yaptıkları iddia edilen 10 kişinin yakalanmasıyla ilgili Rus basınında çeşitli komplo teorileri ortaya atılırken, bazı medyada da eski ajanların anılarına, görüşlerine yer verildi. Bunlardan en ilginci ise eski Sovyet gizli servisi KGB'nin emekli generali V. Pavlov'un anlattığı öykü. KGB generalinin anlattığına göre, 1985 yılında Sovyet istihbaratı çok kıymetli bir Polonya ajanını Batı'nın 23 ajanıyla değiş tokuş yapmış.

Rus Kommersant Vlast dergisinde çıkan yazıda, emekli KGB generali Pavlov görev yaptığı Polonya'da istihbarat ve güvenlik alanındaki Moskova-Varşova verimli işbirliğini anlattı. Pavlov, 1970'lı yılların sonunda KGB'nin Polonya sorumlusu idi. Pavlov, Soğuk Savaş döneminde Batı istihbaratına karşı eski Doğu Bloku ülkeleri arasında oluşturulan gizli servis ağının etkili çalıştığını belirtiyor. Özellikle KGB, Polonyalı ajanlar sayesinde ABD'de gizli bilgilere, Pentagon'un çalıştığı en önemli kurumlara ulaşabilmiş. Örneğin, Polonyalı ajanlar Sovyet paralarıyla Amerikan "System Control Incorporation" şirketi yöneticilerinden James Harper'i "satın alabilmeyi" başarmıştı. Harper de Polonya üzerinden Moskova'ya bavul bavul gizli belge ve projelerin fotokopisini sızdırmış. Söz konusu şirket ise ABD Savunma Bakanlığı'nın siparişleriyle çalışan bir kurum olarak tanınıyordu. Ama 1983 yılında Polonya Genelkurmay Başkanlığı'ndaki ABD'ye çalışan bir ajan sayesinde Harper'in faaliyeti Amerikan istihbaratınca ortaya çıkarılıyor. KGB generali Pavlov'un anlattığına göre, bu olayın ardından Sovyet istihbaratı bir başka Polonyalı ajan Marian Zaharski aracılığıyla yine önemli bir Amerikalı havacılık kurumu yetkilisi William Holen Bell'e de ulaşmış. KGB için kıymetli ajan sayılan Zaharski, gizli kaynağı Bell'in aracılığıyla çok stratejik önem taşıyan gizli belge ve projelerin fotokopisini Moskova'ya ulaştırmayı başarmıştı. KGB de Bell için kesenin ağzını fazlasıyla açıyordu. Ama 23 Haziran 1980'te New York'da Polonya istihbaratının gizli ikametgahındaki sorumlu şifreci Amerikan tarafına kaçıyor. "Hain" şifreci Amerikan istihbaratına Bell'le çalışan Zaharski'nin telgraflarını anlattı. Amerikan istihbaratı Zaharski ve Bell'i hemen kıskıvrak yakalıyor. Polonyalı ajana ömür boyu, Bell'e ise sekiz yıl hapis cezası kesildi. Ama KGB kıymetli ajanı Zaharski'nin Amerikan hapishanelerinde çürümemesi için elinden gelen her şeyi yaptı ve nihayet gizli anlaşma sağlandı. 1985 yılında KGB, Zaharski'yi (üç Doğu Bloku ülkesi ajanıyla birlikte) Doğu Bloku ülkelerinde yakalanan 23 Batılı ajanla değiş tokuş yaptı.

Fuad Seferov, Moskova, Cihan