Lenin, Türkiye’nin şikayet ettiği gümrük çalışanlarını kurşuna dizdirmiş

5

Türkiye ve Rusya arasında son yıllarda gümrükle ilgili yaşanan kriz ve sonrasında çözüm ortaya konurken, 1920’lı yıllarda benzer sorunların yaşandığı da belirtildi. Fakat o sıralarda Sovyetler Birliği kurucusu ve Bolşevik önder Vladimir Lenin, Ankara’nın şikayeti üzerine daha ağır bir karar almıştı. Lenin Soçi gümrük çalışanlarını kurşuna dizdirmişti.

Rus basınında yer alan habere göre, ülkenin Karadeniz kıyısı Soçi kentindeki arşivlerden edinilen bir belgede Lenin’in Soçi Gümrüğü’nde çalışan yetkilileri infaz ettirdiği ortaya çıktı. Olaylar şöyle gelişti: 1921 yılında yeni Türkiye Cumhuriyeti ve Sovyet Rusyası arasında ikili ilişkiler kurulunca ticari ilişkiler de artmaya başladı. Fakat Türkiye’nin Soçi gümrüğü üzerinden yaptığı ticaret sık sık Sovyet gümrük bürokratı engeliyle karşılaşır. Durumdan rahatsız olan Ankara, Sovyet lider Lenin’e Soçi gümrüğünün “kötü” çalışmalarından dolayı şikayet yazısı gönderir. Yazıyı inceleyen Lenin, hemen not ediyor: “Suçlular kurşuna dizilsin. V.İ. Ulyanov (Lenin)”

1917 Ekim Bolşevik Devrimi’nin hemen ardından Lenin’in çıkardığı ilk kararlardan biri de gümrük kurumunun Ticaret ve Sanayi Komiserliği’ne bağlanmasıyla ilgili 29 Aralık 1917 tarihli belge oldu. Lenin kararında dış ticaretin tamamen devlet tekeline alınmasını talep ediyordu.

Fuad Seferov, Moskova, Cihan