Azerbaycan Türk komünist Mustafa Suphi sokağını değiştirdi

287

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in tavsiyesiyle başkent Bakü’de Türkiye Komünist Partisi kurucularından Mustafa Suphi’nin (1888-1921) adını taşıyan sokağın ismi değiştirildi.

Bakü Belediye Başkanı Hacıbala Abutalıbov’ın imzaladığı özel kararnameyle Bakü’nün merkez sokaklarından sayılan Suphi sokağına, Nabat Aşurbeyova’nın ismi verildi. Aşurbeyova’nın parasal desteğiyle söz konusu sokakta 20.yüzyılın başlarında Teze Pir Camii’si inşa edilmişti.

Azeri basınına göre, caminin avlusunda Aşurbeyova (1795-1912) ve oğlunun mezarı bulunuyor.

1914 yılında komünist düşünceyle tanışan Suphi, arkadaşlarıyla tekneye binerek Rusya’ya kaçıyor. Siyasi mülteci statüsü alan Suphi, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı uyruklu olduğu için sürgüne gönderiliyor. Sürgün yıllarında Bolşeviklerle tanışan Türk komünist lider, 1917 Bolşevik Devrimi’nin ardından Moskova’ya gidiyor. Sovyet Rusya’sı Azınlıklardan sorumlu Halk Komiseri Josef Stalin'in yardımcılarından Sultan Galiyev'in sekreterliğini üstlenir. Kızıl Ordu’da Türk savaş esirlerinden oluşturulan birlik ile 1918-20 yıllarında İç Savaş’a katılıyor.

Anadolu’yu Bolşevikleştirme mücadelesi bağlamında Mayıs 1920’de Bakü’ye gelerek karargah kuruyor. Daha sonra 10 Eylül 1920’de 15 bölgeden gelen 75 delege ile Türkiye Komünist Partisi'ni oluşturuyor.

Bazı iddialara göre 28 Ocak 1921 yılında gece geç saatlerinde 14 yoldaşı ile birlikte Trabzon'dan Sovyet Rusya’sına geri gönderilmek için bindirildikleri teknede Kayıkçı Yahya Kahya tarafından öldürüldü.