“15 bini aşkın Türk vatandaşı Rusya’yı terk etti”

Türkiye, 24 Kasım 2015 tarihinde Suriye'nin kuzeyinde hava saldırıları düzenleyen bir Rus savaş uçağını, hava sahasını ihlal ettiği gerekçesiyle düşürdüğünü açıklamıştı. O tarihten günümüze kadar, dört ayı aşkın süredir iki ülke liderleri arasında ufak dahi olsa herhangi bir yumuşama belirtisi görülmedi. İki lider arasında anlaşma sağlanamadan bu krizin çözülemeyeceği bilinmesine rağmen Rusya'da ve Türkiye'de daha alt tabakalardan krizin aşılması için çeşitli toplantılar, oturumlar ve görüşmeler yapılıyor. Bu uluslararası toplantılardan bir tanesi de geçtiğimiz günlerde başkent Moskova'da, Rusya ve Türkiye'den önemli isimlerin katılımıyla gerçekleştirildi. Toplantılar sayesinde iki tarafın da olumsuz etkilendiği krizden çıkış yolları aranmaya devam ediyor.

Moskova’da gerçekleştirilen forumda “21. Yüzyılda yaşanan bölgesel zorluklar karşısında Rus ve Türk dünyası” başlıklı bir oturum düzenlendi. Rusya ve Türkiye başta olmak üzere Tataristan, Azerbaycan, Ukrayna, Gürcistan, Özbekistan ve Amerika Birleşik Devletleri’nden birçok akademisyen, sivil toplum kuruluşu yöneticileri, yazar-gazeteci ve politikacıların katılımıyla gerçekleştirilen programda 24 Kasım tarihinde bu güne kadar yaşanan gelişmeler ele alındı. Avrupa ve Avrasya arasında birbirine komşu olan Rus ve Türk dünyasında yaşanan-yaşanabilecek sorunlar ve bu sorunlardan kaçış yolları tartışıldı.

Toplantıya RUTİD katıldı

Rusya'da faaliyet gösteren Modelleme ve Stratejik Gelişim Merkezi, Uluslararası Sivil Toplum Kuruluşu (STK) "Mıy lyubim rossiyu" ve "Komitet 2017" tarafından organize edilen toplantıda Türkiye adına, Rus-Türk İş adamları Derneği (RUTİD) yönetim kurulu üyesi Murat Bayrıdost "Siyasi krizler eşiğinde Rusya'daki Türk iş adamlarının son durumu" konulu bir konuşma gerçekleştirdi.

Rusya ve Türkiye arasında yaşanan krize değinerek konuşmasına başlayan Bayrıdost, “İş dünyasının bir temsilcisi olarak söylemek isterim ki Kasım ayındaki elim hadise keşke hiç yaşanmasaydı. Rusya ve Türkiye arası birbirini tamamlayan ekonomik dinamikler, sosyal ve kültürel ilişkiler böyle bir krize hiç muhatab olmasaydı. Ancak maalesef bu hadise yaşanmış bulunuyor…” diye ifade etti.

Bu ve benzeri görüşmelerde tekrar ortak bir dil bulma ve diplomasinin imkanlarını kullanarak ikili ilişkileri tekrar pozitif iklime çekmenin önemli bir ihtiyaç olduğunu vurgulayan Bayrıdost, iş dünyasının ikili ilişkilerin iyileştirilmesi ve istikrara kavuşması beklentisinde olduğunu söyledi.

Rusya’dan üç yılda 350 milyar dolarlık yabancı yatırımcı ayrıldı

Yabancı yatırımcılar, sermaye girişi ve istihdam konularına değinen Türk işadamı, dünyada yabancı yatırımcı çekmenin bir başarı olduğunu ve kredi derecelendirme kuruluşları tarafından da dikkat edilen bir nokta olduğunu hatırlatarak, “Son üç yılda Rusya’dan çıkan doğrudan yabancı yatırım miktarı 350 milyar doları aştı. Merkez Bankası Başkanı’nına göre 2016 için bu rakam 40 milyar dolar olarak tahmin ediliyor.” diye konuştu.

Rusya’da bulunan doğrudan Türk yatırımlarının da bu çerçevede ele alınması gerektiğini belirten Bayrıdost; Kastamonu Entegre, Vitra, Şişecam, Efes Pilsen, Bellona vs. şirketlerin katma değer üreten, yerel ekonomiye fayda sağlayan, istihdam oluşturup vergi ödeyen şirketler olduğunu, bu işletmelerin 30 yılın aşkın süredir birçok farklı sektörde toplamda 10 milyar doları aşkın bir yatırım gerçekleştirdiğini belirtti.

Özellikle inşaat sektöründe aktif olan Türk firmalarının birçok projeyi başarı ile tamamlamış ve güven kazanmış olduğunu hatırlatan Bayrıdost, “Rusya’da yaşayan ve iş yapan Türk insanı zamanla burada sosyal münasebetler tesis etmiş, kültür köprüleri kurmuş ve hayatın bir parçası olarak karşılıklı evlilikler gerçekleştirmiştir. Resmi rakamlara göre bu evliliklerin toplamı 186 bini geçmiştir. Çok yönlü olarak karşılıklı gelişen ilişkiler iki toplumu yakınlaştırmıştır.” diye yorumladı.

15 bini aşkın Türk vatandaşı Rusya’yı terk etti

Yaşanan uçak krizinin ardından mevcut durumun hızla kötüleşmeye başladığını ve yaşanan sıkıntılar nedeniyle şuana kadar 15 bini aşkın Türk vatandaşının Türkiye’ye geri dönüş yaptığını hatırlatan işadamı, bu rakamın hergün arttığını söyledi.

Yabancı personel çalıştırma izni alamayan ve gümrüklerde birçok sıkıntı yaşayan Türk firmalarının olduğunu belirten Bayrıdost, “Yaptırım dışı tutulan 53 Türk firması hariç, Rusya Federasyonu içinde faaliyet gösteren yaklaşık 2 bin beş yüz Türk firması sahipleri ve kalifiye personeli için çalışma izni alamadığından vize sureleri bittiğinde Türkiye’ye kesin dönüş yapmak zorunda kalacaktır. Kapanan firmalar istihdam sağlayan, vergi veren ve Rusya ekonomisine fayda sağlayan doğrudan yabancı sermayeli firmalardır…” dedi.

Bu firmaların Rusya ekonomisine doğrudan katkı sağlayan yabancı sermayeli şirketler olduğunu ve bu durumun Rusya ekonomisine olumsuz etkileri olacağını savunan Bayrıdost, “Milyon dolarlık yatırıma sahip iş adamları tek bir trafik cezası ile sınır dışı olabiliyor…” diye ifade ederek, “Türk firmalarının bu şekilde muameleye tabi tutulmaları potansiyel yabancı yatırımcılar için kesinlikle negatif algı olacaktır.” dedi.

Rusya da faaliyette bulunan Türk iş adamlarından biri olarak bazı hususları dile getirmek istediğini belirten Murat Bayrıdost son olarak, bu ve benzeri programlar vesilesiyle iki ülke arasındaki gerginliğin sona ermesini, ilişkilerin tekrar normalleşmesini temenni ettiğini belirtti.

1998’den beri Rusya’da faaliyet gösteren RUTİD, burada bulunan Türk iş adamları için yatırım danışmanlığı, hukuk danışmanlığı, birebir görüşmeler, iş gezileri gibi hizmetler sağlıyor.

Moskova’da Volınskoe bölgesinde Kongres-Perk otelinde (Stalin’in yazlık evi) gerçekleştirilen uluslararası foruma Rusya, Türkiye, Tataristan, Azerbaycan, Ukrayna, Gürcistan, Özbekistan ve Amerika Birleşik Devletleri’nden birçok akademisyen, sivil toplum kuruluşı yöneticileri, yazar, gazeteci ve politikacılar katıldı.