Yorum

Küçük, nüfusu az olmasına rağmen Ermenistan'ın silahlı kuvvetlerinin Kafkasların en profesyonel, en iyi eğitimli ve en hareketli askerî gücü olduğu söylenir. Bazı önemli askerî araştırma kuruluşlarına göre de bu güç 3 Kafkas ülkesi (diğerleri Azerbaycan ve Gürcistan) içinde muharip yeteneğe en çok sahip olanıdır.

Bu iddialar, değerlendirmeler ne kadar doğrudur, ne kadar gerçeği yansıtır söylemesi zor; ancak bu gücün Azerbaycan karşısında geçmişte üstün geldiği ve Rusya'nın da yardımıyla Azerbaycan'ın topraklarının yüzde 20'sini işgal edebildiği ve halen bu durumu muhafaza edebildiği de hiç kimsenin inkâr edemeyeceği aşikâr bir gerçek olarak ortada durmaktadır.  →

St. Petersburg Gazeteciler Ligi'nin düzenlediği Umut Turnuvasına Türkiye de katıldı. Katıldı katılmasına da sonucu ne siz sorun, ne biz söyleyelim. Yazar Erkam Tufan Aytav anlatsın:

Onbeş gün önce St. Petersburg Gazeteciler Ligi Başkanı Alekseeva Marina Nikolaevna’dan gelen maili okuyunca önce çok şaşırmıştım.

Gelen mailinde “St. Petersburg Gazeteciler Ligi’nin düzenlemiş olduğu UMUT KUPASI adlı Uluslararası Gazeteciler Basketbol Turnuvasına davet ediyordu.  →

Rusya'nın batıya açılan kapısı St. Petersburg'dayız. Türkiye'ye soğukların, karın yeni geldiği bugünlerde Petersburg eksi 10'larda ve kar altında. Yoğun kara rağmen şehir normal yaşamına devam ediyor.

Başkent Moskova, Ankara'ysa St. Petersburg da İstanbul. Rusya'nın kültür başkenti... İstanbul'la tarihi derinliği kıyaslanmaz ama 300 yıllık St. Petersburg daha bir tarih kokuyor. Dostoyevski, Puşkin, Gogol ve Gorki'nin yaşadığı bu kent, tam 42 ada üzerine kurulmuş. Biraz Roma, biraz Venedik olsun diye kurulmuşsa da kendi kimliği olan bir kent. Bu kadar şık ve birbiriyle uyumlu yapıları olan bir kent pek azdır sanıyorum.

  →

Rus kökenli Yahudilerin Avrupa kökenli Yahudilere kıyasla barış için topraktan taviz verme konusunda daha isteksiz olduklarını söyleyen Clinton, İsrail ordusunun da her geçen gün daha fazla Rus Yahudi'si ve yerleşimci ailelerin çocuklarına bağımlı hale geldiğini iddia etmiş. Clinton'a göre sıkıntı bu askerlerin yarın bir gün boşaltılmaları söz konusu olduğunda yerleşimcilerle mücadele etmek istemeyecek olmalarıyla da ilgili.  →

İki gün önce açıklanan 2010 yılı ikinci çeyrek büyümesi de gösterdi ki, Türkiye en hızlı toparlanan ülkelerden biri. 2010 yılında, sadece Avrupa'da değil G-20 ülkeleri arasında da, Çin'le birlikte en hızlı büyüyen ekonomi. İlk çeyrekte yüzde 11,7, ikinci çeyrekte yüzde 10,3'lük büyüme söz konusu. İlk altı ay toplamındaki rakamsa, yüzde 11,0.

Malum, küresel kriz bütün dünyayı sarstığı gibi Avrasya coğrafyasını ve Türk cumhuriyetlerini de etkiledi. Peki ne ölçüde?

Buna geçmeden önce, isterseniz dün 10'uncusu yapılan Türkçe Konuşan Ülkeler Zirvesi'nden bahsedelim kısaca.  →

Rusya, Karadeniz’den Hazar’a uzanan güney koridorunda oyunun kurallarını değiştiriyor. Göstere göstere ama telaşsız. ‘Eski şebekede’ Amerikan etkisini refüze eden yeni bir güvenlik ayarı çekiyor. Ermenistan’daki Gümrü Üssü’nün sözleşmesinin 2044’e dek uzatılmasının ardından sıra Azerbaycan’a geldi. Rusya lideri Dmitri Medvedev’in 20 Ağustos’ta Erivan’da imzaladığı protokol, Ermeni meslektaşı Serj Sarkisyan’ın deyimiyle ‘Rusya’nın coğrafi ve stratejik sorumluluklarını genişletiyor, Ermenistan’a askeri güvenlik garantisi sunuyor’. Erivan’ın telifi şöyle: ‘Rusya, saldırıya uğraması halinde Ermenistan’a kalkan olacak.’ Ermenistan’la savaşa tutuşacak tek ülke, toprakların yüzde 20’si işgal altındaki Azerbaycan. Azeri tarafı ise S300 füze kalkanı, MiG29 jetleri ve 5 bin askerin konuşlandığı Gümrü’nün Azerbaycan’a karşı kullanılmayacağına dair Rus taahhütlerini hatırlatıyor. Hatta Savunma Bakanlığı sözcüsü Eldar Sabiroğlu, “Ermeni ayrılıkçılar ne pahasına olursa olsun kovulmalı. Anlaşma Azeri ordusunu durduramaz” dedi. Yine de bu anlaşmanın bir süredir Karabağ ve işgal altındaki rayonları savaşla geri alma seçeneğini dillendiren Bakü’nün tutumunu etkilemesi kaçınılmaz.  →

Rusya bu istihbarat etkinliğini dört servis ile gerçekleştiriyor: İç istihbarattan sorumlu FSB, Amerika'da geçenlerde yakalanan ajanlarıyla gündeme gelen dış istihbarata bakan SVR, haberleşmeyi izleyen FAPSI ve askerî istihbarat servisi GRU. Bunlardan FSB, SVR, FAPSI hakkında bilinenler var; ancak GRU hakkında bilinen ve yazılanlar ise son derece sınırlı.

Rus Genelkurmay Başkanlığı'na bağlı, tam adı Ana İstihbarat Direktörlüğü olan GRU kapalı bir kutu adeta; medya ve kamuoyu büyük ölçüde sadece bu servisin başındaki şahsı biliyor o kadar. Bu şahıs geçen mayıs ayında Başkan Medvedev tarafından sürpriz bir şekilde görevden alınan zamanın başkanı General Korebelnikov'un yerine atanan General Aleksandr Sıhlyakturov.  →

Bu husus en çok da askerî alanda söz konusu. Nitekim, Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev'in bugün başlayan iki günlük resmi Erivan ziyaretinde askerî ilişkilerde yeni bir dönüm noktasına gelinmiş olacak; zira bu ziyarette Kars-Iğdır sınırlarımızın hemen karşısında bulunan ve 102. Rus üssü ya da Gümrü üssü diye bilinen üssün ağırlıklı olarak yer aldığı eski bir anlaşma günümüz şartlarına göre yeniden düzenlenerek imzalanacak.

Bu anlaşma, Rusya ile Ermenistan arasında 1995 yılında imzalanan askerî işbirliği ve savunma anlaşmasıydı ve Gümrü, bu anlaşmanın en önemli parçasıydı. Taraflar işte bu anlaşmayı bugün yeniden ele alarak hem geçerlilik süresini ve hem de mahiyetini değiştirmeye karar vermiş bulunuyorlar.  →

NATO'nun genişlemesine, füzesavar sistemine karşı duruşu, AKKA anlaşmasını askıya alması ve benzeri dış politika öncelikleri dış politikasının ne kadar güvenlik eğilimli olduğunu açıkça gösteriyor. İç politikada da son günlerde güvenlikle ilgili aldığı kararlar, devreye soktuğu yeni kanunlar da bu alanda ne kadar duyarlı ve kararlı olduğunu ortaya koyuyor.

Bu çerçevede iç güvenlik servisi FSB'ye birkaç gün önce yeni yetkiler tanıması, terörizmle ve aşırılıkla mücadele kanunlarına yeni maddeler eklemesi, polis yetki ve sorumluluk kanununda değişiklikler yapması devletin güvenliği ne kadar önemli gördüğünü bir kere daha hatırlatıyor. Güvenliğe yeniden ağırlık verilmesi şüphesiz liberal-demokrat ve açık toplumcu olarak bilinen Devlet Başkanı Dmitri Medvedev'in değişen tavrından ve muhtemelen Başbakan Putin'in etkisinden kaynaklanıyor.  →

Biz kendi ülkemizde, şehrimizde kendi hayatlarımızı yaşarken dünyada çok acı olaylar oluyor.
Dünya globalleşti ya, kara haber artık daha tez geliyor.

En acısı da kardeş kavgası haberleri.

Kırgızistan'dan gelen çatışma haberleri ne yazık ki bu bölgede kardeş kavgasının tetiklendiğini gösteriyor.

Orada bir tür "kara plan" uygulanıyor ve o plan, kardeşi kardeşe düşürmeye yetiyor.  →

BM, NATO, AB, AGİT, İKÖ, IMF, G8, G20... Birçoğumuzun bildiği milletlerarası kuruluş, teşkilat ve forumlar. Bunlar bugünün dünyasında önemli roller oynuyorlar elbette.
Bunlara ilaveten kamuoyunun adını pek fazla duymadığı nispeten yeni sayılabilecek bir forum da yavaş yavaş dünya diplomasi sahnesine damgasını vurmaya hazırlanıyor.

Bu forum ya da oluşumun kısa adı CICA. Tam adı Conference on Interaction and Confidence Building Measures in Asia (yani Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı) olan CICA, Kazakistan Devlet Başkanı Sayın Nursultan Nazarbeyev'in 1992 yılında yapılan BM Genel Kurulu'ndaki girişimiyle bir hükümetler arası güvenlik forumu olarak dünya diplomasi sahnesine girmişti.  →

RUSLAR bugün Mehter’le tanışıyor, yarın Osmanlı’nın sanatıyla tanışacaklar. “Topkapı Sarayı’ndan Osmanlı Sultanlarının Hazineleri” sergisi için Moskova’dayız. İstanbul’da Topkapı Sarayı’nda da şu anda Kremlin Hazineleri sergileniyor; sergi 7 Haziran’a kadar gezilebilir.
Kremlin’deki Osmanlı Hazineleri sergisi ise 7 Ağustos’a kadar devam edecek.
Moskova’da o bunaltıcı Sovyet havası kaybolmuş; diyebilirim ki, hissedilen tek Sovyet mirası, otel servislerinde inanılmaz gecikmeler...
Muhteşem Metropol Oteli’nde kalıyoruz; “Çarlık devrinden galiba” diye soruyorum, Moskova Büyükelçimiz Halil Akıncı cevap veriyor:
- Burada ince zevkle inşa edilmiş her bina ya Çarlık’tan kalmıştır veya piyasa ekonomisine geçildikten sonra Türk müteahhitler tarafından yapılmıştır!
Büyükelçi Akıncı’ya Rusya ile ilişkilerimizi soruyorum, tek kelimeyle cevap veriyor!
Ruslarla kanka olduk! Çok iyi...
Tarihte dört asır süreyle savaşmış olan Türkiye ile Rusya’nın ilişkilerinin bu hale gelmesi, iki ülke için de yeni ufukları ifade ediyor.  →

TARİHÇİ İlber Ortaylı ile ünlü Kızıl Meydan'dayız. Arkamızda muhteşem "Aziz Basil" kilisesi... Kazan Hanlığı'nın 1552'de mağlup edilerek yıkılması şerefine Korkunç İvan'ın yaptırdığı kilise... O yıldan beri eski Altın Ordu'nun bütün toprakları artık Rusya'nındır.
Ortaylı anlatıyor:
- Kazan tahtında Süyüm adlı Bike (kadın sultan) vardır. Kırım Hanı Devlet Giray'la evlidir. Rus ordusu ateşli silahlara sahip. Süyüm ile Devlet Giray'ın ordularında ateşli silah yok. Osmanlı çok uzakta, gönderdiği yardım yetişemiyor. Kazan-Kırım ordusu yeniliyor...
Sonra Osmanlı'nın Don ve Volga nehirlerini kanalla birleştirip donanma gönderme teşebbüsü de başarısız kalıyor.
Kazan Hanlığı'nın muazzam topraklarını fetheden Müthiş İvan, zafer şerefine bu muhteşem kiliseyi yaptırıyor ve kiliseyi yapan iki mimarın gözlerine mil çektiriyor; bir daha böyle bir harikayı inşa edemesinler diye!
Kazan doğumlu Lenin'de Tatar kanı olduğunu Zeki Velidi Togan yazıyor. Dünyada saf ırk yoktur.  →

Rusya'nın klasik anlamda bir enerji süper gücü olduğuna hiç şüphe yok. Herkesin bildiği gibi Rusya, doğalgazda hem rezervler hem de ihracat bakımından dünya şampiyonu.
Ayrıca, ham petrol rezerv ve ihracatı bakımından da dünyanın önde gelen güçlerinden birisi sayılır. Bu çerçevede Rusya dünya petrol rezervlerinin sekizde birine sahip. Ham petrol ihracatında da zaman zaman dünya şampiyonu Suudi Arabistan'ı bile geçiyor.

Klasik enerjide bu kadar güçlü olan Rusya aynı zamanda nükleer enerjide de hatırı sayılır bir konuma sahip. Bugün Rusya'da çalışan ve elektrik üreten 31 nükleer tesis var. Halen inşa halinde olan 9 nükleer tesise ilaveten 7 planlanmış, 37 de karar bekleyen nükleer tesis söz konusu. Rusya bugün çalışan ve toplam enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 17'sini üreten bu tesislerinin sayısını artırarak toplam enerji ihtiyacının yüzde 23'ünü 2020 yılına kadar nükleer enerjiden sağlamayı amaçlıyor.  →

Bülent Ecevit liderliğindeki üçlü koalisyon iktidarının son yılında Harp Akademileri Komutanlığı'nda bir toplantı yapılıyordu.
'Türkiye'nin etrafında barış kuşağı nasıl oluşturulur?' konulu sempozyumda, dış politika masaya yatırılıyor ve Avrupa ile ilişkileri konuşuluyordu. Toplantıya katılan isimler arasında, daha sonra Ergenekon soruşturması kapsamında bir süre gözaltına alınacak olan dönemin MGK Genel Sekreteri Org. Tuncer Kılınç da vardı.

Yine ismi Ergenekon çerçevesinde gündeme gelen iktisat profesörü ve Cumhuriyet yazarı Erol Manisalı'nın, "AB'nin Türkiye'yi kabul etmeyeceği" sözlerinin ardından konuşan Tuncer Paşa, uzun süre tartışılacak önerisini dile getirmişti. Kılınç, AB yerine Rusya ve İran'ı da kapsayacak yeni bir arayışı öneriyordu. Kılınç, kendi döneminde önerisinin hayata geçirildiğini göremedi. Çünkü 3 Kasım 2002 seçimlerinde AB politikasına var gücüyle sarılan AK Parti iktidara gelmişti. Paşanın görüşlerinin etkisini kıran başka bir gelişme ise Kılınç'ın, MGK Genel Sekreteri sıfatıyla Brüksel'deki bir toplantıda sarf ettiği sözlerin kredibilitesine indirdiği darbeydi.  →

Rusya Devlet Başkanı Medvedev yanındaki heyetle birlikte bugün ülkemizi resmen ziyaret edecek. Önemli anlaşmaların imzalanmasının beklendiği bu ziyaret şüphesiz son yıllarda iki ülke arasında gittikçe gelişen ilişkilerin daha da gelişmesine, güçlenmesine büyük katkı yapacak.

Meslek olarak iyi bir hukukçu ve Başbakan Putin'in nüfuzlu St. Petersburg ekibinden gelen ve Putin ile adeta bir ağabey-kardeş ilişkisi bulunan 45 yaşındaki Medvedev, anayasaya göre Rus dış politikasının yönlendirilme ve yürütülmesinden birinci derece sorumlu ve yetkili.  →

Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev’in Türkiye’ye yapacağı ziyaret, Moskova ve Ankara arasındaki ikili ilişkilerin doruk noktasını oluşturacak. 20 yıl içinde iki ülke çok milyarlı ticaret hacmi ve uluslararası sorunlarda benzer bakışlarıyla düşmanlıktan stratejik ortaklığa kadar uzanan önemli bir yol katetti.

Gağdaş Rus-Türk ilişkilerinin tarihi sadece 20 yılı buluyor. 1991 yılına kadar biz birbirimize nerdeyse tam bir potansiyel düşman gözüyle bakıyorduk. Türkiye NATO’nun güney Sovyet sınırında ileri karakol görevini yerine getiriyordu ve Kuzey İttifakı’nın sayı olarak ikinci büyük ordusuna (ABD’den sonra) sahip idi. Ki olası savaş durumunda Sovyet ordu birliklerine karşı koyması gerekiyordu. SSCB’nin yıkılmasıyla da değişiklikler yaşanmaya başladı.  →

Rusya Türkiye'nin tükettiği gazın  üçte birini sağlıyor. Karadeniz'in altından geçen ilk doğalgaz boru hattı Mavi Akım bu ülkeye döşendi. Türkiye, Rusya'nın enerji-politik projesi Avrupa'ya doğrudan ulaşım sağlayan Güney Akım doğal gaz boru hattı projesinin önemli bir parçası olabilir. Doğalgaz ve petrol boru hatlarını kapsayan dev projeler şimdilik askıda ve üzerinde müzakereler sürüyor.

2009 yılında Gazprom Türkiye'ye 19.9 milyar metreküp doğalgaz ihraç etti. Bu rakam 2008'den yüzde 16.2 daha az. 15 Aralık 1997'de imzalanan hükümetlerarası anlaşmaya göre Türkiye adına Botaş alıcı. Gazprom'un iş partneri olarak ise İtalya Eni şirketi yer aldı. O yıllara göre çok pahalıya mal olan (3.4 milyar dolar) 16 milyar metreküp pompalama kapasitesine sahip doğal gaz boru hattı, halen çok masraflı ve tam kapasite kullanılmıyor. Çünkü Mavi Akım ile pompalanan gaz hem pahalı hem Türkiye'nin tüketimi tahmin edilenden daha az. Doğal gaz boru hattı sadece Türkiye'nin tüketeceği gaz için kurulmuştu. Türkiye re-export imkanını elde etmek için talepte bulundu, halen bunun için Gazprom izin vermedi.  →